Reisverslag bezoek Wim Brinkhuis en Ank Heemskerk aan Nusfalau in mei 2012

Al menig maal mochten wij, Ank Heemskerk en ondergetekende, een bezoek aan onze vrienden in Nusfalau brengen. Dit keer als onderdeel van een camperreis van een maand, waar een bezoek aan Nusfalau goed in te passen viel. Zoals altijd mochten we met de camper bij het gastenhuis van ds. Jozsef Lukacs en zijn vrouw Ibolya staan, een goede camperplaats waarbij we ook van elektriciteit en douche gebruik kunnen maken.

Nog maar net in Nusfalau aangekomen bleken we niet de enige Nijverdallers te zijn die een bezoek aan RoemeniŽ gepland hadden: we liepen daar onze plaatsgenoot en tevens oud-bestuurslid van onze stichting Henk Heuver met echtgenote en vrienden tegen het lijf: deze brachten een kort bezoek aan Nusfalau, waarna volgens planning de terugtocht op de fiets zou worden afgelegd. Henk is een van degenen die al weer erg lang geleden met een jeugdgroep een bezoek brachten, en nu weer meer dan welkom waren in het gezin waar ze lang geleden te gast waren! Dit bleken niet de enige Nijverdallers te zijn die we In Nusfalau ontmoetten: ook Erzsike en Wielent Zonnebeld zouden we nog tegenkomen, maar daarover later meer.

In Nusfalau kunnen we er niet aan voorbij even bij Emma en Janos Torkos langs te gaan, beide verkeerden in goede gezondheid. Emma organiseerde vroeger de winkelactiviteiten in Nusfalau, en heeft zodoende ook enkele malen een bezoek aan Nijverdal gebracht. Nu is Emma erg druk als oppasoma. Na een hartelijke ontvangst werden met behulp van woordenboeken Hongaars-Nederlands en omgekeerd de laatste nieuwtjes uitgewisseld. Een uitnodiging om ook een keer de maaltijd met hun te gebruiken kon natuurlijk niet uitblijven, en moest ook gehonoreerd worden!

Van Hans de Ruiter hadden we het verzoek gekregen om foto’s van Roma-kinderen in de voetbaloutfit te maken die vanuit Nederland geschonken is. Hans was hierin de man met de contacten, een vereniging in Markelo had de kleding voor Roma- en andere kinderen beschikbaar gesteld en Stichting Nijverdal helpt Nusfalau zorgde voor het vervoer. Bij het ontvangen van giften is het belangrijk dat de gulle gever een reactie krijgt over hoe hun spullen terecht zijn gekomen. Hier was door Hans bedacht een foto van de kinderen in voetbalkleding te maken. Hoe krijg je echter een groep Roma kinderen voor de camera als je het Hongaars niet machtig bent? Met wat geluk en het improvisatievermogen in Nusfalau kom je een heel eind: Locoburgemeester Katona (die geen Duits of Engels beheerst) heeft contacten met de Roma’s; toen we die ’s zondagsmorgens toevallig tegenkwamen en de Engelssprekende leider van de dansgroep was de vraag snel voorgelegd, en zou een en ander geregeld worden. Toen we de volgende dag in de buurt van de school kwamen werden we mee getroond, en daar stonden ze: een twintigtal Roma-kinderen trots in voetbaltenue gestoken. Er konden toen snel een aantal foto’s gemaakt worden; op een van de foto’s kon het schoolhoofd natuurlijk niet ontbreken. Een dag later bij een volgend bezoek aan de school werd het verzoek een bedankbrief te schrijven namens de Roma’s voor de gulle gevers uit Markelo direct door de leraar-Engels Cornel Pop ingewilligd; de kinderen uit zijn klas moesten maar begrijpen dat het opstellen van de brief nu even belangrijker was! De brief werd door Victor Kallai namens de Roma’s ondertekend.

Maandagmorgen kwamen we Erzsike en Wielent Zonnebeld tegen. Wielent was met busje volgeladen met bomen en struiken naar RoemeniŽ afgereisd, om daarmee de tuin voor het nieuwe gemeentehuis een mooi aanzien te geven.

De afspraak was dat bij zijn aankomst het nodige voorwerk gedaan zou zijn. Wielent zou dan direct met het planten kunnen beginnen. Dat moet voor Wielent een tegenvaller zijn geweest; er waren wel veel mensen beschikbaar, maar met het werk moest nog worden begonnen! 

Mede door de goede aansturing van en het ijverig meewerken door Wielent werd het werk nu toch voortvarend opgepakt, en kon die dag het eerste gedeelte van de tuin afgewerkt worden.

Wielent weet altijd wel wat te regelen: zo werd ondergetekende gevraagd een verslag van ons bezoek aan Nusfalau, met foto’s, te zorgen. Ook na het vertrek (dinsdagmorgen) van Wielent konden we de dagen daarna zien dat met man en macht het aanleggen van de tuin verder werd uitgevoerd.

het resultaat

Wie maar zo af en toe in Nusfalau komt ziet toch wel het nodige veranderen: meer winkels, men is bezig met afvoer aanleggen, er is een mooi park ingericht, er wordt een kinderopvang gebouwd, het mortuarium is in gebruik genomen. Ook zie je dat de bewoners meer aandacht voor hun tuin hebben. Wat verder opvalt, is dat voor de voedselvoorziening bijna iedereen “selfsupporting” is: iedereen heeft wel een paar kippen, bij elk huis zie je dat er aardappels, groente, maÔs (voor de kippen) wordt verbouwd. En dat naast een drukke werkweek. Dat moet ook wel, want de lonen zijn voor onze begrippen nog steeds erg laag, terwijl met name de luxe artikelen maar ook de benzine/diesel het prijsniveau van ons hebben. Daarbij komt dan de jaarlijkse zorg voor aanschaf van brandhout voor de verwarming; ook een behoorlijker kostenpost; zoals in Nijverdal vroeger al gezegd werd: stoken met hout betekend dat je jezelf 2 x  verwarmd! De weg naar Boghis is nog steeds een weg vol met kuilen en gaten, een weg die je niet graag in de nacht wil rijden. In Nusfalau zie je nogal wat huizen in aanbouw: anders dan hier worden er bijna geen huizen gehuurd, maar dien je zelf voor een huis te zorgen. De huizen in aanbouw zijn steeds van behoorlijke omvang. Vaak wordt een huis in gedeelten gebouwd: eerst de onderste verdieping, die dan door een jong stel ook in gebruik wordt genomen; als er (vaak jaren later) weer geld is wordt het huis verder afgebouwd.

De landbouw wordt steeds minder belangrijk, ook doordat er grote bedrijven in Nusfalau komen. Toch is er nog steeds vraag naar de diensten van het landbouwproject: vooral de kleinere boeren maken hier nog steeds een dankbaar gebruik van. Ook van de diensten van het Groene kruis project wordt dankbaar gebruik gemaakt: we spraken iemand die vol waardering vertelde dat zijn opa toen die ernstig ziek werd van een bed gebruik kon maken, waardoor zijn ziekte veel draaglijker werd. De wegverbindingen met Nusfalau worden beter: zo is de slechte weg naar Simleu nu veranderd in een goede asfaltweg.

In het verleden zijn er speeltoestellen vanuit Nijverdal naar Nusfalau gegaan. Deze zien er nog steeds mooi en goed onderhouden uit en worden door de kinderen druk gebruikt.

speelplaats

Misi Farnas is iemand die je tijdens een bezoek graag ontmoet: Misi heeft in Nijverdal het Nederlands goed geleerd en weet veel over de situatie in RoemeniŽ te vertellen. Tijdens een bezoek aan hem is heel duidelijk dat hij een tijdje in Nederland (bij Hans en Lenie de Ruiter) heeft gewoond: zijn tuin ziet er erg Nederlands uit, met een keurig onderhouden gazon, coniferen en geen groentetuin; wat je mist (nou ja mist) is mos in het gazon; ik kon Misi zelfs niet duidelijk maken wat mos is. Misi wist ook te vertellen dat er net buiten Nusfalau een fabriek is neergezet met 900 medewerkers, die dan ook uit wijde omgeving van Nusfalau komen.

Wat het bezoek aan Nusfalau ook altijd erg waardevol maakt zijn de bezoeken aan Erica Joo: ze woont met haar zoon in een keurig huis, ook weer met een grote groentetuin. Deze keer had ze slecht nieuws: het bedrijf van haar vriend die in Zalau werkt was kort daarvoor afgebrand, haar vriend wist ternauwernood aan de vuurzee te ontsnappen. Erica heeft zich in het verleden het Nederlands eigen gemaakt (door de taallessen van Erzsike), en na wat gewenning praat ze honderduit.

Na 5 dagen zat het bezoek erop, en moesten we afscheid nemen van Nusfalau; uitgezwaaid door ds. Jozsef Lukacs en zijn vrouw Ibolya na weer een heel fijn bezoek, prima zomerweer en terug met een camper vol met goede en mooie herinneringen.

 

Wim Brinkhuis en Ank Heemskerk.